Trafik kazalarında yıllardır süregelen “Ehliyeti olmayan taraf her zaman suçludur” algısı, Yargıtay’ın son kararıyla bir kez daha netlik kazandı. Resmi Gazete’de yayınlanan 4. Hukuk Dairesi kararını sizin için derledik:
2023 yılında Denizli’de meydana gelen kazada, ehliyeti olmayan bir sürücü ile S.Ö’nün idaresindeki araç ile çarpıştı. Kazadan sonra zarara uğrayan aracının tamir süresince kullanamadığı için doğan zararının karşılanmasını istedi. Ancak karşı taraf, “Zaten ehliyeti yoktu, kaza bu tecrübesizliği yüzünden oldu” diyerek ödeme yapmayı reddetti.
Yerel mahkeme, sürücünün ehliyeti olmamasını kazanın temel sebebi saydı ve davayı reddetti. Mahkemeye göre, ehliyetsiz birinin trafiğe çıkması zaten başlı başına kazaya davetiye çıkarmaktı ve bu durum olaydaki tüm bağları koparıyordu.
Adalet Bakanlığı’nın başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay, ezber bozan şu gerekçeleri sundu:
İdari Ceza Ayrı, Kusur Ayrı: Ehliyetsiz araç kullanmak trafik kanununa göre bir suçtur ve cezası (para cezası vb.) devlet tarafından kesilir. Ancak bu durum, kazadaki “kim hatalı?” sorusunun cevabı değildir.
Raporlar “Kusursuz” Dedi: Bilirkişi raporları, ehliyeti olmasa da sürücü Aslı Arıkan’ın kaza anında hiçbir trafik kuralını ihlal etmediğini, asıl hatalı olanın diğer sürücü olduğunu ortaya koydu.
Sonuç Gerekçesi: Yargıtay, “Eğer bir sürücü kurallara uygun sürüyorsa, sırf cebinde ehliyeti yok diye karşı tarafın hatasını üstlenmek zorunda değildir” dedi. Ehliyetsizlik illiyet bağını kesmez; kazaya kimin kural ihlalinin sebep olduğuna bakılır.
Kısacası: Bu kararla birlikte, trafik kazalarında tazminat sorumluluğunun “ehliyet varlığına” değil, “direksiyon başındaki kural ihlaline” bağlı olduğu bir kez daha tescillenmiş oldu.